Ορκωμοσία αιρετών - Εγκατάσταση και ανάληψη καθηκόντων

1. Μετά από την ανακήρυξη του επιτυχόντος και των επιλαχόντων συνδυασμών, ο δήμαρχος ή ο περιφερειάρχης, αντίστοιχα, οι δημοτικοί ή περιφερειακοί σύμβουλοι, οι σύμβουλοι δημοτικής κοινότητας και οι εκπρόσωποι των δημοτικών κοινοτήτων, πριν από την ημέρα εγκατάστασης και ανάληψης των καθηκόντων τους, δίνουν τον ακόλουθο όρκο, που τελείται παρουσία νόμιμου θρησκευτικού λειτουργού, ο οποίος είναι εγγεγραμμένος στο Μητρώο του άρθρου 14 του ν. 4301/2014 (Α΄ 223), περί μητρώου νομικών προσώπων και θρησκευτικών λειτουργών:

«Ορκίζομαι να είμαι πιστός στην πατρίδα, να υπακούω στο Σύνταγμα και στους νόμους και να εκπληρώνω τίμια και ευσυνείδητα τα καθήκοντά μου.»

Ο όρκος των αλλοδαπών πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει ως εξής:

«Ορκίζομαι να είμαι πιστός στην Ελλάδα, να υπακούω στο Σύνταγμα και στους νόμους και να εκπληρώνω τίμια και ευσυνείδητα τα καθήκοντά μου.»

Όποιος δεν επιθυμεί να δώσει όρκο, παρέχει, αντί όρκου, την ακόλουθη διαβεβαίωση: «Δηλώνω, επικαλούμενος την τιμή και τη συνείδησή μου, ότι θα είμαι πιστός στην Ελλάδα, θα υπακούω στο Σύνταγμα και τους νόμους και ότι θα εκπληρώνω τίμια και ευσυνείδητα τα καθήκοντά μου.»

2. Εάν δεν τηρηθεί ένας από τους τύπους της παρ. 1, θεωρείται ότι ο δήμαρχος ή ο περιφερειάρχης, ο δημοτικός ή περιφερειακός σύμβουλος, ο σύμβουλος δημοτικής κοινότητας ή ο εκπρόσωπος δημοτικής κοινότητας δεν έχει ορκιστεί.

3. Η ορκωμοσία γίνεται στο κατάστημα του δήμου ή της περιφέρειας, αντίστοιχα, ή σε άλλο δημόσιο κτήριο, ή σε κατάλληλο δημόσιο χώρο εντός των διοικητικών ορίων του δήμου ή της περιφέρειας, σε δημόσια συνεδρίαση, της οποίας η ακριβής ημερομηνία και ώρα ορίζεται από τον νεοεκλεγέντα δήμαρχο ή περιφερειάρχη, αντίστοιχα. Η ορκωμοσία δύναται να διενεργηθεί έως και την 31η Δεκεμβρίου του έτους των αυτοδιοικητικών εκλογών. Κατ’ εξαίρεση η ορκωμοσία είναι δυνατή και μετά την ημερομηνία αυτή, εάν, για λόγους αντικειμενικής αδυναμίας, ο επιτυχών σύμβουλος ή σύμβουλος ή εκπρόσωπος δημοτικής κοινότητας αδυνατούσε να προσέλθει μέχρι την ανωτέρω καταληκτική ημερομηνία να ορκιστεί. Στην περίπτωση αυτή ο ίδιος ο επιτυχών οφείλει να γνωστοποιήσει στον δήμαρχο ή αντίστοιχα στον περιφερειάρχη τους λόγους αντικειμενικής αδυναμίας και αντίστοιχα ο δήμαρχος ή ο περιφερειάρχης καλεί τον επιτυχόντα δημοτικό ή περιφερειακό, αντίστοιχα, σύμβουλο, σύμβουλο ή εκπρόσωπο δημοτικής κοινότητας προς ορκωμοσία εντός δύο (2) ημερών, αφότου του γνωστοποιήθηκε η άρση των λόγων αυτών. Αν ο επιτυχών αιρετός δεν ορκιστεί, εκπίπτει αυτοδικαίως, με διαπιστωτική απόφαση του Επόπτη Νομιμότητας και καλείται σε ορκωμοσία ο επόμενος αναπληρωματικός του σύμφωνα με το άρθρο 76, περί αντικατάστασης και αναπλήρωσης δημοτικών και περιφερειακών συμβούλων. Ο δήμαρχος ή ο περιφερειάρχης, αντίστοιχα, ενημερώνουν αμελλητί τον Γενικό Επόπτη, προκειμένου η υπόθεση να ανατεθεί, μέσω του πληροφοριακού συστήματος ελέγχου νομιμότητας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης www.aye-ota.gov.gr, του άρθρου 672 στον Επόπτη Νομιμότητας.

4. Για την ορκωμοσία συντάσσεται πρακτικό, το οποίο υπογράφεται από τον δήμαρχο ή τον περιφερειάρχη, αντίστοιχα, τους δημοτικούς ή περιφερειακούς, αντίστοιχα συμβούλους, τους συμβούλους δημοτικής κοινότητας και τους εκπροσώπους των δημοτικών κοινοτήτων που ορκίστηκαν. Το πρακτικό αυτό συντάσσεται σε δύο (2) αντίτυπα, από τα οποία το ένα παραμένει στον δήμο ή στην περιφέρεια, αντίστοιχα, και το άλλο αποστέλλεται για ενημέρωση στον Γενικό Επόπτη Νομιμότητας. Το πρακτικό ορκωμοσίας, ως εκτελεστή διοικητική πράξη, προσβάλλεται με αίτηση ακυρώσεως ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας.

5. Ο δήμαρχος ή ο περιφερειάρχης, οι δημοτικοί ή οι περιφερειακοί, αντίστοιχα σύμβουλοι, οι σύμβουλοι δημοτικής κοινότητας και οι εκπρόσωποι των δημοτικών κοινοτήτων αναλαμβάνουν τα καθήκοντά τους από την ημέρα της εγκατάστασης.

6. Αν γίνει δεκτή η ένσταση που ασκήθηκε σύμφωνα µε το άρθρο 82, περί εκλογικών διαφορών (όπως τροποποιήθηκε με την παρ. 1 του άρθρου 52 του ν.5321/2026, Α’ 114, με έναρξη ισχύος από την 29.6.2026, όπως προβλέπεται στην παρ. 23 του ιδίου άρθρου) του παρόντος και τα άρθρα 244 έως 266 του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας (ν. 2717/1999, Α΄ 97), περί των διαφορών που αναφύονται κατά την εκλογική διαδικασία στους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης, και ακυρωθεί από το αρμόδιο δικαστήριο η απόφαση επικύρωσης της εκλογής του άρθρου 76, περί αντικατάστασης και αναπλήρωσης δημοτικών και περιφερειακών συμβούλων, η διαδικασία των παρ. 1 έως και 5 επαναλαμβάνεται με πρωτοβουλία του δημάρχου ή του περιφερειάρχη που εκλέγεται με βάση τη δικαστική απόφαση.

7. Ο δήμαρχος ή ο περιφερειάρχης, αντίστοιχα, καλεί το αργότερο εντός της επομένης εργάσιμης ημέρας από τη γνωστοποίηση της απόφασης της παρ. 6 αυτούς που καταλαμβάνουν τις κενωθείσες έδρες, σύμφωνα με τις παρ. 1 ή 2 ή 3 του άρθρου 63 και τις παρ. 1 ή 2 ή 3 του άρθρου 64, με τη σειρά της εκλογής τους, και αυτοί οφείλουν να παρουσιαστούν για ορκωμοσία εντός προθεσμίας πέντε (5) ημερών αφότου τους επιδόθηκε η πρόσκληση. Η ορκωμοσία γίνεται ενώπιον του δημάρχου ή του περιφερειάρχη, αντίστοιχα, σύμφωνα με το παρόν, το οποίο εφαρμόζεται αναλόγως. Αν αυτοί που κλήθηκαν δεν εμφανισθούν εντός της προθεσμίας του πρώτου εδαφίου, αποβάλλουν αυτοδικαίως την ιδιότητα του αναπληρωματικού, με διαπιστωτική απόφαση του Επόπτη Νομιμότητας. Ο δήμαρχος ή ο περιφερειάρχης αντίστοιχα ενημερώνουν αμελλητί τον Γενικό Επόπτη Νομιμότητας, προκειμένου η υπόθεση να ανατεθεί, μέσω του πληροφοριακού συστήματος ελέγχου νομιμότητας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης www.ayeota.gov.gr του άρθρου 672, στον Επόπτη Νομιμότητας.

8. Αν αυτός που έχει εκλεγεί δήμαρχος ή, αντίστοιχα, περιφερειάρχης αποποιηθεί την εκλογή του, αποβιώσει ή ακυρωθεί η εκλογή του στο διάστημα που μεσολαβεί μέχρι την εγκατάσταση των αρχών των δήμων και περιφερειών, η προθεσμία για την εκλογή νέου ορίζεται σε επτά (7) ημέρες από την ημερομηνία εγκατάστασης των αρχών των δήμων και περιφερειών. Στην περίπτωση αυτή τη συνεδρίαση καλεί για τους δήμους ο σύμβουλος της παράταξης του δημάρχου που έχει εκλεγεί κατά σειρά με τους περισσότερους σταυρούς προτίμησης και για τις περιφέρειες ο σύμβουλος της παράταξης του περιφερειάρχη που έχει εκλεγεί με τον μεγαλύτερο αριθμό σταυρών στη μεγαλύτερη σε πληθυσμό εκλογική περιφέρεια, ο οποίος και προεδρεύει. Για τη διαδικασία εκλογής νέου δημάρχου ή περιφερειάρχη εφαρμόζονται τα προβλεπόμενα στο άρθρο 114, περί εκλογής νέου δημάρχου και νέου περιφερειάρχη.