Οργάνωση Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας, Περιφερειακών Ενώσεων Δήμων και της Ένωσης Περιφερειών

1. Συνεχίζουν να λειτουργούν, με σκοπό την οργανωμένη συνεργασία, προαγωγή κοινών σκοπών και εκπροσώπηση των δήμων και των περιφερειών της χώρας, τα εξής νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου, τα οποία συστάθηκαν με την παρ. 9 του άρθρου 282 του ν. 3852/2010 (Α΄ 87):

α) Οι Περιφερειακές Ενώσεις Δήμων (Π.Ε.Δ.), στις οποίες συμμετέχουν υποχρεωτικά ως μέλη, δια των εκπροσώπων τους, όλοι οι δήμοι εντός της αντίστοιχης χωρικής αρμοδιότητας των περιφερειών,

β) η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (Κ.Ε.Δ.Ε.), στην οποία συμμετέχουν υποχρεωτικά, δια των εκπροσώπων τους, οι Π.Ε.Δ., και

γ) η Ένωση Περιφερειών (ΕΝ.ΠΕ.), στην οποία συμμετέχουν υποχρεωτικά, δια των εκπροσώπων τους, οι περιφέρειες της χώρας.

Η Κ.Ε.Δ.Ε. και η ΕΝ.ΠΕ. εποπτεύονται από τον Υπουργό Εσωτερικών και οι Π.Ε.Δ. από τον Γραμματέα της οικείας αποκεντρωμένης διοίκησης,.

2. Έδρα κάθε Π.Ε.Δ. είναι η έδρα της περιφέρειας, ενώ της Κ.Ε.Δ.Ε. και της ΕΝ.ΠΕ. είναι η Αθήνα.

3. Όργανα διοίκησης των Π.Ε.Δ. είναι η γενική συνέλευση, το διοικητικό συμβούλιο, η εκτελεστική επιτροπή, ο πρόεδρος και το εποπτικό συμβούλιο.

4. Όργανα διοίκησης της Κ.Ε.Δ.Ε. και της ΕΝ.ΠΕ. είναι η γενική συνέλευση, το διοικητικό συμβούλιο, η εκτελεστική επιτροπή, ο πρόεδρος και το εποπτικό συμβούλιο.

5. Πόροι των ενώσεων είναι οι εισφορές των μελών τους που καθορίζονται με τις κοινές αποφάσεις των παρ. 6 και 7 (όπως αντικαταστάθηκε με την παρ. 12 του άρθρου 52 του ν.5321/2026, Α’ 114, με έναρξη ισχύος από την 29.6.2026, όπως προβλέπεται στην παρ. 23 του ιδίου άρθρου), περί εξουσιοδοτικών διατάξεων, ως ποσοστό επί του ποσού των αντίστοιχων Κ.Α.Π., καθώς και έσοδα από κάθε άλλη πηγή.

6. Η Κ.Ε.Δ.Ε. και η ΕΝ.ΠΕ. διατυπώνουν απόψεις σε περίπτωση μεταβίβασης αρμοδιοτήτων σε δήμους και σε περιφέρειες, αντιστοίχως, σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 314, περί θέσπισης, μεταβίβασης και τροποποίησης αρμοδιοτήτων δήμων και περιφερειών.

7. Επιτρέπεται η απόσπαση έως πέντε (5) υπαλλήλων ή μελών ειδικού επιστημονικού προσωπικού από νομικά πρόσωπα και φορείς που ανήκουν στον δημόσιο τομέα της περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α΄ 143), στην Κ.Ε.Δ.Ε. έως τριών (3) σε κάθε Π.Ε.Δ. (όπως προστέθηκε με την παρ. 13 του άρθρου 52 του ν.5321/2026, Α’ 114, με έναρξη ισχύος από την 29.6.2026, όπως προβλέπεται στην παρ. 23 του ιδίου άρθρου) και έως πέντε (5) στην ΕΝ.ΠΕ., με κοινή απόφαση του αρμοδίου οργάνου του Υπουργείου Εσωτερικών και του εποπτεύοντος Υπουργείου του νομικού προσώπου ή φορέα στον οποίο ανήκει ο υπάλληλος ή το ειδικό επιστημονικό προσωπικό. Κατόπιν αίτησης του ενδιαφερόμενου υπαλλήλου και σύμφωνης γνώμης του Διοικητικού Συμβουλίου της Κ.Ε.Δ.Ε. της Π.Ε.Δ. (όπως προστέθηκε με την παρ. 13 του άρθρου 52 του ν.5321/2026, Α’ 114, με έναρξη ισχύος από την 29.6.2026, όπως προβλέπεται στην παρ. 23 του ιδίου άρθρου ) ή της ΕΝ.ΠΕ., αντίστοιχα, οι αποδοχές των αποσπασμένων καταβάλλονται από τον φορέα υποδοχής. Η διάρκεια των αποσπάσεων είναι ίση με τη διάρκεια της θητείας των οργάνων της Κ.Ε.Δ.Ε., της Π.Ε.Δ. (όπως προστέθηκε με την παρ. 13 του άρθρου 52 του ν.5321/2026, Α’ 114, με έναρξη ισχύος από την 29.6.2026, όπως προβλέπεται στην παρ. 23 του ιδίου άρθρου) και της ΕΝ.ΠΕ.. Το προσωπικό που αποσπάται εξακολουθεί να διέπεται από το υπηρεσιακό, μισθολογικό, ασφαλιστικό και συνταξιοδοτικό καθεστώς στο οποίο υπαγόταν πριν από την απόσπασή του. Η κατά το πρώτο και δεύτερο εδάφιο απόσπαση δύναται να παραταθεί και μετά την εγκατάσταση νέων οργάνων της Κ.Ε.Δ.Ε., της Π.Ε.Δ. (όπως προστέθηκε με την παρ. 13 του άρθρου 52 του ν.5321/2026, Α’ 114, με έναρξη ισχύος από την 29.6.2026, όπως προβλέπεται στην παρ. 23 του ιδίου άρθρου) και της ΕΝ.ΠΕ., εφόσον ο νέος πρόεδρος της Κ.Ε.Δ.Ε., της Π.Ε.Δ. (όπως προστέθηκε με την παρ. 13 του άρθρου 52 του ν.5321/2026, Α’ 114, με έναρξη ισχύος από την 29.6.2026, όπως προβλέπεται στην παρ. 23 του ιδίου άρθρου). και της ΕΝ.ΠΕ. δηλώσει τη συγκατάθεσή του για τη διατήρηση των αποσπασμένων, εντός προθεσμίας τριάντα (30) ημερών από την ανάληψη των καθηκόντων του. Για την παράταση της απόσπασης εκδίδεται διαπιστωτική πράξη από τον Πρόεδρο της Κ.Ε.Δ.Ε., της Π.Ε.Δ. (όπως προστέθηκε με την παρ. 13 του άρθρου 52 του ν.5321/2026, Α’ 114, με έναρξη ισχύος από την 29.6.2026, όπως προβλέπεται στην παρ. 23 του ιδίου άρθρου) και της ΕΝ.ΠΕ., αντίστοιχα.

8. Στην Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας και στην Ένωση Περιφερειών, δύναται να συσταθούν Αυτοτελή Γραφεία κοινωνικής συνοχής, συμπερίληψης και ισότητας φύλων, τα οποία συνεργάζονται με τις γνωμοδοτικές επιτροπές κοινωνικής συνοχής, συμπερίληψης και ισότητας φύλων των δήμων και των περιφερειών του άρθρου 153, περί γνωμοδοτικών επιτροπών δημοτικού και περιφερειακού συμβουλίου, τις αρμόδιες υπηρεσίες των δήμων και των περιφερειών για ζητήματα κοινωνικής συνοχής, συμπερίληψης και ισότητας φύλων και ενημερώνουν για τις δράσεις της Γενικής Γραμματείας Ισότητας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας.

9. Με προεδρικό διάταγμα μετά από πρόταση του Υπουργού Εσωτερικών, ύστερα από γνώμη της Κ.Ε.Δ.Ε. ή της ΕΝ.ΠΕ., αντίστοιχα, δύναται να τροποποιούνται τα π.δ. 75/2011 (Α΄ 182), περί των Π.Ε.Δ. και της Κ.Ε.Δ.Ε., και 74/2011 (Α΄ 181), περί της ΕΝ.ΠΕ., τα οποία καθορίζουν:

α) τον σκοπό σύστασής τους,

β) την εκπροσώπηση των δήμων και των περιφερειών, τον τρόπο και τη διαδικασία ανάδειξης των εκπροσώπων τους σε αυτές,

γ) τη σύνθεση και συγκρότηση των οργάνων διοίκησής τους και τον τρόπο ανάδειξης αυτών,

δ) τις αρμοδιότητες και τη λειτουργία των οργάνων τους, την περιουσία, οικονομική διοίκηση, διαχείριση και τον οικονομικό έλεγχο των πόρων τους,

ε) το προσωπικό, την οργάνωση και τον τρόπο κατάρτισης των οργανισμών λειτουργίας τους και

στ) τη δυνατότητα λειτουργίας των Π.Ε.Δ., υπό μορφή παραρτημάτων, ανά περιφερειακή ενότητα και στις έδρες των αντίστοιχων νομών. Είναι, επίσης, δυνατή η πρόβλεψη ειδικών ρυθμίσεων για την περιφέρεια Αττικής και τις νησιωτικές περιφέρειες.