Αναπτυξιακοί οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης

1. Οι αναπτυξιακοί οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης είναι ανώνυμες εταιρείες ειδικού σκοπού των δήμων και των περιφερειών, οι οποίες λειτουργούν υπέρ του δημοσίου συμφέροντος. Σκοπός των αναπτυξιακών οργανισμών, επιπλέον του αρχικού σκοπού που έχουν οι εταιρείες της παρ. 1 του άρθρου 207, είναι:

α) Η υποστήριξη των δήμων και των περιφερειών για την άσκηση αυτοδιοικητικών αρμοδιοτήτων και για την παροχή υπηρεσιών προς όφελος της τοπικής κοινωνίας, σύμφωνα με το άρθρο 647, περί προγραμματικών συμβάσεων με αναπτυξιακούς οργανισμούς,

β) η ωρίμανση και εκτέλεση έργων υποδομής,

γ) η υλοποίηση δράσεων και έργων που εντάσσονται στους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης της Ατζέντας 2030 του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών,

δ) η εκτέλεση έργων και η παροχή υπηρεσιών ψηφιακής σύγκλισης,

ε) η προώθηση της αειφόρου ανάπτυξης, η συμμετοχή τους σε αντίστοιχα προγράμματα και η εφαρμογή των σχετικών πολιτικών,

στ) η λειτουργία τους ως Οργανισμών Διαχείρισης και Προώθησης Προορισμού, σύμφωνα με το άρθρο 4 του ν. 4875/2021 (Α’ 250), περί Οργανισμών Διαχείρισης και Προώθησης Προορισμού και

ζ) η διαχείριση της δημοτικής ή περιφερειακής περιουσίας.

2. Η περιοχή παρέμβασης των αναπτυξιακών οργανισμών καθορίζεται με το οικείο καταστατικό.

3. Για την επίτευξη των σκοπών τους, οι αναπτυξιακοί οργανισμοί αναλαμβάνουν την εκτέλεση δράσεων κρατικών ενισχύσεων, αξιοποιούν χρηματοδοτικά εργαλεία και διαχειρίζονται αναπτυξιακά, επενδυτικά και ειδικά προγράμματα, χρηματοδοτούμενα από εθνικούς ή ενωσιακούς πόρους.

4. Στο μετοχικό κεφάλαιο των αναπτυξιακών οργανισμών μετέχουν είτε περισσότεροι του ενός (1) οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης ή περιφερειακές ενώσεις δήμων, είτε τουλάχιστον ένας (1) οργανισμός τοπικής αυτοδιοίκησης ή μία (1) περιφερειακή ένωση δήμων και τουλάχιστον ένα (1) από τα εξής: Περιφερειακά Ταμεία Ανάπτυξης, Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδος, Ένωση Περιφερειών, Ελληνική Εταιρεία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης Α.Ε. και σύνδεσμοι δήμων, υπό την προϋπόθεση ότι οι δήμοι, οι περιφέρειες και οι Περιφερειακές Ενώσεις Δήμων κατέχουν την πλειοψηφία του μετοχικού κεφαλαίου. Στο μετοχικό κεφάλαιο δύνανται να συμμετέχουν και φορείς του δημόσιου τομέα, επιστημονικοί φορείς, επιμελητήρια, φορείς συλλογικών, κοινωνικών, περιβαλλοντικών, πολιτιστικών και οικονομικών συμφερόντων, συνεταιρισμοί και ενώσεις αυτών, υπό την προϋπόθεση ότι εκπροσωπούν αθροιστικά ποσοστό μικρότερο του τρία τοις εκατό (3%).

5. Οι αναπτυξιακοί οργανισμοί δεν επιχορηγούνται άμεσα ή έμμεσα από τους δήμους και τις περιφέρειες ή τον κρατικό προϋπολογισμό, με την επιφύλαξη της παρ. 4 του άρθρου 198. Η λειτουργία των αναπτυξιακών

οργανισμών διέπεται από τον ν. 4548/2018 (Α’ 104), υπό την επιφύλαξη ειδικότερων διατάξεων του παρόντος ή τυχόν συναφών νόμων. Οι εταιρείες του άρθρου αυτού:

α) Εμπίπτουν στα νομικά πρόσωπα του άρθρου 13 του ν. 4914/2022 (Α’ 61), περί ενδιάμεσων φορέων,

β) δύνανται να συστήσουν ή να συμμετέχουν σε ομάδες τοπικής δράσης, σύμφωνα με την περ. β’ της παρ. 2 του άρθρου 31 και το άρθρο 33 του Κανονισμού (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 24ης Ιουνίου 2021 για τον καθορισμό κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+, το Ταμείο Συνοχής, το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας, και δημοσιονομικών κανόνων για τα εν λόγω Ταμεία και για το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης, το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας και το Μέσο για τη Χρηματοδοτική Στήριξη της Διαχείρισης των Συνόρων και την Πολιτική των Θεωρήσεων,

γ) δύνανται να ορίζονται τεχνικοί σύμβουλοι Φορέων της Γενικής Κυβέρνησης για την παροχή εξειδικευμένης τεχνικής, επιστημονικής και διοικητικής υποστήριξης,

δ) δύνανται να παρέχουν τεχνικές και συμβουλευτικές υπηρεσίες διαχείρισης και αξιοποίησης της ακίνητης περιουσίας των μετόχων δήμων και των περιφερειών,

ε) δύνανται να προτείνουν προς τους αρμόδιους φορείς και να υλοποιούν για λογαριασμό των δήμων και των περιφερειών Ολοκληρωμένες Χωρικές Επενδύσεις (Ο.Χ.Ε.) χωρικών στρατηγικών, με βάση τα πρωτόκολλα συγκρότησης της κατά περίπτωση προβλεπόμενης Αρχής Διακυβέρνησης της Ο.Χ.Ε., υπό την επιφύλαξη των ειδικών προϋποθέσεων του ισχύοντος Συστήματος Διαχείρισης και Ελέγχου του εκάστοτε προγράμματος, καθώς και να υλοποιούν από κοινού με τους δήμους και τις περιφέρειες Σχέδια Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας (Σ.Β.Α.Κ.),

στ) δύνανται να συμπράττουν στην αξιοποίηση τοπικών φυσικών πόρων ή περιοχών ή εγκαταστάσεων σημαντικής τουριστικής ή αναπτυξιακής αξίας.

6. Σε κάθε δήμο:

α) Με πληθυσμό, έως εκατό χιλιάδες (100.000) κατοίκους, δύναται να λειτουργεί ένας (1) μονομετοχικός αναπτυξιακός οργανισμός,

β) με πληθυσμό, άνω των εκατό χιλιάδων (100.000) κατοίκων, δύνανται να λειτουργούν έως δύο (2) και ειδικά στον δήμο Αθηναίων έως τρεις (3) μονομετοχικοί αναπτυξιακοί οργανισμοί. Επιπλέον, κάθε δήμος δύναται να συμμετέχει σε έναν (1) αναπτυξιακό οργανισμό. Σε κάθε περιφέρεια δύναται να λειτουργεί ένας (1) μονομετοχικός αναπτυξιακός οργανισμός. Επιπλέον, κάθε περιφέρεια δύναται να συμμετέχει σε άλλον έναν (1) αναπτυξιακό οργανισμό. Ο αναπτυξιακός οργανισμός «Αττικός Πολιτισμός - Μητροπολιτικό Κέντρο Πολιτιστικής Δημιουργίας και Καινοτομίας» εξαιρείται από τους αριθμητικούς περιορισμούς της παρούσας και συνεχίζει να λειτουργεί σύμφωνα με το άρθρο 110 του ν. 5225/2025 (Α’ 152). Δήμος ή περιφέρεια που συμμετέχει σε περισσότερους από έναν (1) αναπτυξιακούς οργανισμούς, καθένας εκ των οποίων υλοποιεί προγράμματα LEADER στο Στρατηγικό Σχέδιο για την Κοινή Αγροτική Πολιτική 2023- 2027 ή στο Πρόγραμμα Αλιεία, Υδατοκαλλιέργεια και Θάλασσα 2021-2027, διατηρεί τη συμμετοχή σε αυτούς, κατ’ εξαίρεση των περιορισμών της παρούσας.

7. Για τη σύσταση, μετατροπή, συγχώνευση ή λύση των αναπτυξιακών οργανισμών εφαρμόζονται ο ν. 4601/2019 (Α’ 44) και το Τμήμα Ενδέκατο του ν. 4548/2018 (Α’ 104).