Έννοια και περιεχόμενο προϋπολογισμού

Προϋπολογισμός είναι η διοικητική πράξη με την οποία προσδιορίζονται τα έσοδα που προβλέπονται να εισπραχθούν και καθορίζονται τα έξοδα για το οικονομικό έτος αναφοράς. Το οικονομικό έτος αρχίζει την 1η Ιανουαρίου και λήγει την 31η Δεκεμβρίου του ίδιου έτους.

Τα έσοδα και τα έξοδα ταξινομούνται κατά τον ενιαίο τύπο που καθορίζεται από τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για όλους τους φορείς της Γενικής Κυβέρνησης.

Οι προϋπολογισμοί των δήμων και περιφερειών καταρτίζονται με βάση τις κοινές αρχές του ν. 4270/2014 (Α’ 143) για τους προϋπολογισμούς όλων των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης. Κατ’ εξαίρεση, ο κανόνας του μη ειδικού προορισμού των εσόδων δεν έχει εφαρμογή στα έσοδα των δήμων και περιφερειών με ειδικό προορισμό, νομοθετικά προσδιορισμένο. Τυποποιημένη ανάλυση πέραν του πέμπτου βαθμού και πρόσθετη ταξινόμηση δύνανται να ορίζονται με την απόφαση της παρ. 1 του άρθρου 380, περί εξουσιοδοτικών διατάξεων.

Στον προϋπολογισμό εγγράφονται έσοδα και έξοδα που προβλέπονται από τον νόμο. Εγγράφονται επίσης έξοδα που δεν προβλέπονται μεν ρητά από τον νόμο, εξυπηρετούν όμως τις λειτουργικές ανάγκες του δήμου ή της περιφέρειας ή συντελούν στην εκπλήρωση της αποστολής τους. Δαπάνες που δεν πληρούν τις ανωτέρω προϋποθέσεις δεν νομιμοποιούνται με την εγγραφή τους στον προϋπολογισμό, έστω και αν ο τύπος του προϋπολογισμού περιλαμβάνει αντίστοιχους αναλυτικούς λογαριασμούς.

Οι ετήσιοι προϋπολογισμοί καταρτίζονται σύμφωνα με το κανονιστικό πλαίσιο και τις οδηγίες του Υπουργείου Εσωτερικών και του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους. Κατά την παροχή των οδηγιών κατάρτισης των ετήσιων προϋπολογισμών λαμβάνεται μέριμνα ώστε αυτοί να εντάσσονται στο συνολικό πλαίσιο επίτευξης του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου ή της πορείας προσαρμογής προς αυτόν. Το Παρατηρητήριο Οικονομικής Αυτοτέλειας των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης του άρθρου 534, το οποίο είναι αρμόδιο για τη συμμόρφωση των προϋπολογισμών με τους ετήσιους στόχους οικονομικών αποτελεσμάτων, αξιολογεί και διατυπώνει γνώμη επί των σχεδίων των προϋπολογισμών και μέσω της μηνιαίας παρακολούθησης διασφαλίζει την ορθή εκτέλεσή τους.

Η εκτός προϋπολογισμού διαχείριση δεν επιτρέπεται. Έσοδα που εισπράττονται ή πληρωμές που διενεργούνται χωρίς να εμφανίζονται στον προϋπολογισμό, συνιστούν έλλειμμα που καταλογίζεται σε βάρος των υπαιτίων, ανεξαρτήτως αν επήλθε ή όχι θετική ζημία σε βάρος του δήμου και της περιφέρειας.