Μετάβαση στο περιεχόμενο
Ελληνική Δημοκρατία — Υπουργείο ΕσωτερικώνΚώδικας Τοπικής ΑυτοδιοίκησηςΝ. 5314/2026
Άρθρο 554

Μίσθωση ακινήτων

  1. Για ακίνητα που μισθώνουν οι δήμοι και οι περιφέρειες απαιτείται δημοπρασία.

  2. Κατ’εξαίρεση, επιτρέπεται η απευθείας μίσθωση ακινήτου, με απόφαση του δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου που λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία του συνολικού αριθμού των μελών του:

α) Όταν έχουν διενεργηθεί τουλάχιστον δύο (2) άγονες δημοπρασίες.

β) Όταν κριθεί ότι μόνο ένα ακίνητο είναι κατάλληλο για την εκπλήρωση του σκοπού και την κάλυψη των αναγκών του δήμου ή της περιφέρειας. Στην περίπτωση αυτή, η απόφαση του συμβουλίου λαμβάνεται με πλειοψηφία των δυο τρίτων (2/3) του συνολικού αριθμού των μελών του.

γ) Όταν η ανάγκη μίσθωσης ακινήτου έχει κατεπείγοντα χαρακτήρα. Η διάρκεια της μίσθωσης δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει τους δώδεκα (12) μήνες, με δυνατότητα παράτασής της για ίσο χρονικό διάστημα.

δ) Όταν πρόκειται για την επέκταση ήδη εγκατεστημένης υπηρεσίας σε μη μισθωμένους χώρους του ίδιου ή παρακείμενου ακινήτου, οι οποίοι δεν υπερβαίνουν την επιφάνεια του ήδη μισθωμένου ακινήτου. Η μίσθωση συνάπτεται για χρονική διάρκεια που δεν υπερβαίνει τον χρόνο λήξης της κύριας μίσθωσης.

ε) Όταν το προς μίσθωση ακίνητο είναι ιδιοκτησίας του Δημοσίου, νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, δήμων, περιφερειών και των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου του άρθρου 187.

στ) Ειδικά για την κάλυψη στεγαστικών αναγκών σχολικών μονάδων Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, στην περίπτωση που δεν έχουν ολοκληρωθεί οι διαδικασίες της δημοπρασίας από τους δήμους έως και δύο (2) μήνες πριν από την έναρξη του σχολικού έτους ή προκύπτουν επείγοντες και απρόβλεπτοι λόγοι κατά τη διάρκεια αυτού που υπαγορεύουν την προσωρινή μεταστέγαση του σχολείου σε άλλο κτήριο. Η διάρκεια της μίσθωσης ορίζεται για δύο (2) έτη με δυνατότητα παράτασης για άλλο ένα έτος, εφόσον εξακολουθούν να υφίστανται οι λόγοι του πρώτου εδαφίου. Αναμίσθωση δεν επιτρέπεται. Στις περ. β), γ), δ) και στ), απαιτείται ειδικά αιτιολογημένη απόφαση του οικείου συμβουλίου.

  1. Η διάρκεια των μισθώσεων είναι έως δώδεκα (12) έτη, με την επιφύλαξη ειδικότερων διατάξεων. Με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, η οποία λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία του συνολικού αριθμού των μελών του και κατόπιν γνώμης της επιτροπής αξιολόγησης περιουσιακών στοιχείων του άρθρου 563, η μίσθωση δύναται να παρατείνεται για χρονικό διάστημα που δεν υπερβαίνει τα δώδεκα (12) έτη, υπό την προϋπόθεση της ρητής συναίνεσης του εκμισθωτή στους όρους της παράτασης.

  2. Ο δήμος ή η περιφέρεια δύναται να προβεί μονομερώς σε λύση της μίσθωσης πριν από τη λήξη του συμβατικού χρόνου αζημίως, εφόσον η στεγασμένη στο μίσθιο υπηρεσία καταργηθεί ή μεταστεγαστεί σε ιδιόκτητο ή δωρηθέν ακίνητο και η υπολειπόμενη διάρκεια της μίσθωσης έως τη λήξη της δεν υπερβαίνει τα τρία (3) έτη. Η απόφαση πρόωρης λύσης της μίσθωσης κοινοποιείται στον εκμισθωτή του ακινήτου και επιφέρει τα αποτελέσματά της τριάντα (30) τουλάχιστον ημέρες μετά από την κοινοποίησή της, εφόσον, κατά τον χρόνο αυτό, το ακίνητο έχει αποδοθεί ελεύθερο προς χρήση στον εκμισθωτή. Σε διαφορετική περίπτωση, η υποχρέωση καταβολής μισθωμάτων διατηρείται μέχρι την ημερομηνία πραγματικής απόδοσης της ελεύθερης χρήσης του μισθίου στον εκμισθωτή.

  3. Σιωπηρή αναμίσθωση δεν επιτρέπεται. Η συνέχιση της χρήσης ακινήτου, που μισθώθηκε, πέρα από τον χρόνο λήξης της μίσθωσης, θεωρείται ως σιωπηρή παράταση της μίσθωσης. Για τη χρήση αυτή καταβάλλεται μίσθωμα ίσο με αυτό της μίσθωσης που έληξε, το οποίο αναπροσαρμόζεται σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στη σύμβαση.

  4. Επιτρέπεται η από πλευράς του μισθωτή μονομερής παράταση της μίσθωσης για χρονικό διάστημα που δεν μπορεί να υπερβαίνει τα τρία (3) έτη, με αιτιολογημένη απόφαση του οικείου δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου. Η απόφαση αυτή κοινοποιείται στον εκμισθωτή έναν (1) τουλάχιστον μήνα πριν από την ημερομηνία λήξης της μίσθωσης, αφού προηγηθεί η διενέργεια δύο (2) τουλάχιστον δημοπρασιών για μίσθωση άλλου ακινήτου, οι οποίες απέβησαν άγονες ή ασύμφορες. Ο σχετικός όρος, καθώς και η αναπροσαρμογή του μισθώματος αναγράφονται υποχρεωτικά στην οικεία διακήρυξη και σύμβαση.

  5. Επιτρέπεται η μίσθωση κτιρίου από δήμο για τη στέγαση σχολικής μονάδας πρωτοβάθμιας ή δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, ανεξάρτητα από τη θεσμοθετημένη χρήση της περιοχής, εφόσον μετά από δύο (2) άγονες δημοπρασίες δεν βρέθηκε κατάλληλο κτήριο σε περιοχή όπου επιτρέπεται η ζητούμενη χρήση. Για τη μίσθωση του προηγούμενου εδαφίου εφαρμόζεται ανάλογα η παρ. 4 του άρθρου 27 του ν. 3130/2003 (Α’ 76) και η παρ. 9 του άρθρου 16 του ν. 627/1968 (Α’ 266).

  6. Δεν απαιτείται δημοπρασία όταν η μίσθωση αφορά ακίνητα εθνικών κληροδοτημάτων, τα οποία εποπτεύονται από το Δημόσιο, καθώς και ακίνητα που έχουν χαρακτηριστεί διατηρητέα. Στην περίπτωση αυτή η μίσθωση συνάπτεται με απόφαση του οικείου δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου, η οποία λαμβάνεται με πλειοψηφία των δύο τρίτων (2/3) του συνόλου των μελών του. Όταν η μίσθωση υπερβαίνει σε διάρκεια τα σαράντα εννέα (49) έτη, δύναται ο μισθωτής να προβαίνει σε εργασίες ανακαίνισης και αποκατάστασης του μισθίου, σύμφωνα με τις λειτουργικές του ανάγκες. Οι σχετικές δαπάνες βαρύνουν τον προϋπολογισμό του δήμου ή της περιφέρειας. Σε περίπτωση μίσθωσης ακινήτων εθνικών κληροδοτημάτων, οι όροι της σχετικής σύμβασης μίσθωσης εγκρίνονται από το εποπτεύον όργανο.

Σχετικά άρθρα

Προβολή όλων των άρθρων του κεφαλαίου
Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης · Ν. 5314/2026 · ΦΕΚ Ν.5314/2026 (Α΄ 103) / 29.06.2026