Παραχώρηση χρήσης κοινόχρηστων χώρων

1. Επιτρέπεται η παραχώρηση χρήσης πεζοδρομίων, πλατειών, οδών και εν γένει κοινόχρηστων χώρων και του υπεδάφους αυτών. Ως κοινόχρηστος χώρος για την εφαρμογή του παρόντος νοούνται και η επιφάνεια χώρων με τις προσόψεις των ισογείων των οικοδομών και των εγκεκριμένων οικοδομικών γραμμών, οι στοές, οι αποτμήσεις γωνιών οικοδομικών τετραγώνων και το υπέδαφος των ανωτέρω χώρων, εφόσον οι χώροι αυτοί αποτελούν προεκτάσεις πεζοδρομίων και έχουν τεθεί σε κοινή χρήση.

2. Τα τμήματα κοινόχρηστων χώρων, των οποίων επιτρέπεται η παραχώρηση χρήσης, καθώς και οι όροι και οι προϋποθέσεις σύμφωνα με τις οποίες αυτή συντελείται, καθορίζονται με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, του άρθρου 318, περί δημοτικών κανονιστικών πράξεων τοπικού ενδιαφέροντος.

3. Η αρμοδιότητα έκδοσης άδειας χρήσης δημοτικών κοινόχρηστων χώρων ή κοινόχρηστων χώρων που έχουν παραχωρηθεί στους δήμους και τεθεί σε κοινή χρήση, ανήκει αποκλειστικά σε αυτούς. Η άδεια χορηγείται με απόφαση δημάρχου και σε αυτήν αναγράφονται η τοποθεσία, η έκταση του παραχωρούμενου κοινόχρηστου χώρου, το είδος και η διάρκεια χρήσης καθώς και το ακριβές ποσό του καταβαλλόμενου τέλους. Η διάρκειά της δεν δύναται να υπερβαίνει το ένα (1) ημερολογιακό έτος. Η άδεια δύναται να ανανεώνεται με αίτηση του ενδιαφερόμενου, χωρίς να απαιτείται εκ νέου η γνώμη της αστυνομικής αρχής, εφαρμοζομένης της παρ. 2 του άρθρου 399, περί διαδικασίας είσπραξης του τέλους χρήσης κοινοχρήστων χώρων εφόσον απαιτείται. Στην άδεια χρήσης κοινόχρηστου χώρου με σκοπό το υπαίθριο στάσιμο εμπόριο γίνεται επιπλέον και μνεία κάθε υπόδειξης που τυχόν εξυπηρετεί αισθητικώς ή τουριστικώς την πόλη. Η εν λόγω άδεια χρήσης κοινοποιείται και στις λοιπές αρμόδιες για τον έλεγχο αρχές, προκειμένου να ελεγχθεί η άνευ άδειας χρήση ή η καθ’ υπέρβαση της χορηγηθείσας άδειας χρήσης εγκατάσταση των πάσης φύσεως μικροπωλητών. Η άδεια

αυτή δύναται να χορηγείται και μετά από διενέργεια δημοπρασίας σύμφωνα με τους όρους και τη διαδικασία του πρώτου εδαφίου της παρ. 9. Για τους χώρους που έχουν παραχωρηθεί στους δήμους από την Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου Α.Ε. (ΕΤ.Α.Δ. Α.Ε.) ή τη Γενική Γραμματεία Δημοσίας Περιουσίας του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το έσοδο από το τέλος παραχώρησης χρήσης κοινοχρήστων χώρων θεωρείται έσοδο της σύμβασης παραχώρησης.

4. Η άδεια χρήσης κοινόχρηστων χώρων εκδίδεται κατόπιν υποβολής αίτησης προς τον δήμο. Στην αίτηση αναγράφονται:

α) Το ονοματεπώνυμο ή η επωνυμία του αιτούντος,

β) το είδος και η διεύθυνση της ασκούμενης επιχείρησης,

γ) η θέση, η έκταση και το είδος του αιτούμενου προς χρήση χώρου, καθώς και

δ) η αιτούμενη χρονική διάρκεια για την παραχώρηση. Εφόσον έχει εκδοθεί ανάλογη προηγούμενη απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, η αίτηση συνοδεύεται από εγγυητική επιστολή καλής εκτέλεσης των όρων της άδειας χρήσης ίσης έως το διακόσια τοις εκατό (200%) του αναλογούντος τέλους, η οποία δύναται να εκπέσει ύστερα από διαπίστωση κατ’ ελάχιστον δύο (2) φορές της παραβίασης των όρων που προβλέπονται. Η προσκόμιση εγγυητικής επιστολής δεν είναι αναγκαία, αν το τέλος του παραχωρούμενου χώρου είναι μικρότερο των χιλίων διακοσίων (1.200) ευρώ. Το ύψος και ο τύπος της εγγυητικής επιστολής καθορίζονται με την ανωτέρω απόφαση του δημοτικού συμβουλίου και δεν επιτρέπεται να είναι μεγαλύτερο από το διακόσια τοις εκατό (200%) του αναλογούντος τέλους.

5. Κατόπιν της υποβολής της ανωτέρω αίτησης, η αρμόδια υπηρεσία διενεργεί αυτοψία και εκδίδει έκθεση που καθορίζει την ακριβή θέση και έκταση του χώρου που δίνεται προς χρήση, σύμφωνα με τους όρους της απόφασης του δημοτικού συμβουλίου περί παραχωρούμενων χώρων. Με την έκδοση της ανωτέρω έκθεσης, η οποία διαβιβάζεται στην αρμόδια για έκδοση της άδειας υπηρεσία και κοινοποιείται στον ενδιαφερόμενο, επιτρέπεται προσωρινά η χρήση του χώρου, σύμφωνα με τους όρους της έκθεσης, για το χρονικό διάστημα έως την έκδοση της άδειας.

6. Προκειμένου να χορηγηθεί η άδεια χρήσης, η αστυνομική αρχή, μέσα σε πέντε (5) ημέρες από την παραλαβή του σχετικού ερωτήματος του δήμου, γνωματεύει αν υφίστανται λόγοι ασφάλειας της κυκλοφορίας πεζών ή τροχοφόρων που επιβάλλουν τη μη χορήγηση της αιτουμένης αδείας οπότε αυτή δεν χορηγείται. Αν παρέλθει άπρακτη η προθεσμία, η άδεια χορηγείται και χωρίς τη γνωμάτευση της αστυνομικής αρχής.

7. Η χορηγηθείσα άδεια καταχωρείται στο πληροφοριακό σύστημα με την ονομασία «Μητρώο Καταχώρισης Αδειών Χρήσης Κοινόχρηστων Χώρων», σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 20 του ν. 5188/2025 (Α’ 49). Μέσω της ηλεκτρονικής εφαρμογής «mystreet» για έλεγχο της αυθαίρετης χρήσης κοινόχρηστων χώρων, οι πολίτες οι οποίοι διαπιστώνουν αυθαίρετη χρήση κοινόχρηστων χώρων, δύνανται να υποβάλλουν καταγγελία σύμφωνα με την παρ. 1 του ανωτέρω άρθρου 20 του ν. 5188/2025.

8. Η χρήση των πλατειών διατίθεται σε όσους εκμεταλλεύονται καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος που έχουν πρόσοψη σε αυτές σύμφωνα με όσα ορίζονται ειδικότερα στην απόφαση του δήμου. Επιτρέπεται η παραχώρηση της χρήσης συνεχόμενου κοινόχρηστου χώρου, εφόσον δεν θίγονται δικαιώματα άλλου που δικαιούται τη χρήση αυτού. Εάν όμως οι έχοντες δικαίωμα χρήσης του ανωτέρω κοινόχρηστου χώρου είναι περισσότεροι του ενός, η χρήση του παραχωρείται ανάλογα με τις προσόψεις των καταστημάτων αυτών ή ανάλογα με άλλα κριτήρια, όπως τοπικά, τουριστικά και κυκλοφοριακά. Δεν επιτρέπεται ο παραχωρούμενος προς χρήση κοινόχρηστος χώρος να επεκτείνεται μπροστά από παρακείμενο κατάστημα ή κατοικία, παρά μόνο με την έγγραφη συγκατάθεση αυτών που χρησιμοποιούν ή κατέχουν τα ακίνητα αυτά. Σε κάθε εκμεταλλευτή καταστήματος που έχει προβολή σε πλατείες, ο κοινόχρηστος χώρος που παραχωρείται είναι ανάλογος της πρόσοψης του καταστήματος και ορίζεται στο εβδομήντα τοις εκατό (70%) της προβολής του αντίστοιχου χώρου του επί της πλατείας. Το υπόλοιπο τριάντα τοις εκατό (30%) του χώρου διατίθεται στους ίδιους εκμεταλλευτές εφόσον δεν παρεμποδίζεται με τον τρόπο αυτό ουσιωδώς η ελεύθερη χρήση του κοινόχρηστου χώρου. Εάν κάποιος από τους δικαιούχους δεν χρησιμοποιεί τον κοινόχρηστο χώρο που του αναλογεί, η χρήση του χώρου δύναται να παραχωρηθεί από τον δήμο σε εκμεταλλευτές συνεχόμενων καταστημάτων, ανάλογα με την πρόσοψή τους.

9. Η παραχώρηση της χρήσης κοινόχρηστων χώρων, οι οποίοι δεν βρίσκονται μπροστά από καταστήματα ή στην προβολή αυτών, επιτρέπεται εφόσον δεν αναιρείται εξ ολοκλήρου η ιδιότητα του κοινόχρηστου χώρου και μόνον κατόπιν διενέργειας δημοπρασίας, σύμφωνα με τις διατάξεις που αφορούν στους όρους διενέργειας δημοπρασιών για την εκμίσθωση δημοτικών ακινήτων του παρόντος Βιβλίου. Κατ’εξαίρεση, με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου δύναται να προβλέπεται ποιοι από τους ανωτέρω χώρους παραχωρούνται και χωρίς διενέργεια δημοπρασίας για πρόσκαιρη χρήση που δεν υπερβαίνει τις δεκαπέντε (15) ημέρες και αφορά

αποκλειστικά τη διεξαγωγή εκδηλώσεων κοινωνικής αλληλεγγύης ή δράσεων τουριστικής, πολιτιστικής, καλλιτεχνικής ή δημόσιας εμπορικής προβολής. Με όμοια απόφαση ορίζονται οι ειδικότεροι όροι και η διαδικασία για την παραχώρηση της χρήσης των εν λόγω κοινόχρηστων χώρων, καθώς και το ύψος του τέλους, το οποίο εξαρτάται και από τον κοινωφελή ή μη χαρακτήρα της εκδήλωσης.

10. Στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος δεν εμπίπτουν:

α) Οι εταιρείες που εκτελούν εργασίες εγκατάστασης, τακτικής και έκτακτης συντήρησης των υπογείων δικτύων διανομής και παροχετεύσεων φυσικού αερίου, συμπεριλαμβανομένων των εργασιών εγκατάστασης, τακτικής και έκτακτης συντήρησης των μετρητικών και των ρυθμιστικών διατάξεων φυσικού αερίου, καθώς και οι εταιρείες παραγωγής και διανομής θερμικής ενέργειας για την εγκατάσταση υπογείων δικτύων διανομής θερμότητας, για τις οποίες εφαρμόζονται οι σχετικές προβλέψεις της παρ. 3 του άρθρου 7 του ν. 2364/1995 (Α’ 252), και

β) οι κοινόχρηστοι χώροι πρασίνου της παρ. 4 του άρθρου 3 του ν. 998/1979 (Α’ 289), περί της εκτάσεως εφαρμογής.