Έννοια, έλεγχος και εκκαθάριση δαπανών
-
Εκκαθάριση δαπάνης είναι η πράξη με την οποία προσδιορίζονται το ύψος υφισταμένης οφειλής και το πρόσωπο του δικαιούχου έναντι του οποίου αυτή υφίσταται.
-
Η εκκαθάριση της δαπάνης ενεργείται με βάση τα προβλεπόμενα κατά περίπτωση δικαιολογητικά και συνίσταται ειδικότερα:
α) στην επαλήθευση της προηγούμενης ανάληψης της δαπάνης κατά τις ισχύουσες διατάξεις,
β) στον έλεγχο της νομιμότητας και της πληρότητας των απαιτούμενων δικαιολογητικών, συμπεριλαμβανομένης της ορθότητας των αριθμητικών πράξεων που αποτυπώνονται σε αυτά,
γ) στην εξακρίβωση ότι η απαίτηση δεν έχει παραγραφεί ή αποσβεσθεί με άλλο τρόπο και
δ) στον ακριβή προσδιορισμό του δικαιούχου και του ποσού της πληρωτέας οφειλής. Η ουσιαστική νομιμότητα της δαπάνης, υπό την έννοια της πρόβλεψης ή μη αυτής από τον νόμο, άμεσης ή έμμεσης, δεν ελέγχεται εκ νέου κατά το στάδιο της εκκαθάρισης. Κατά τον ασκούμενο έλεγχο εξετάζονται και τα παρεμπιπτόντως αναφυόμενα ζητήματα.
-
Κατά την εκκαθάριση της δαπάνης επιτρέπεται ο παρεμπίπτων έλεγχος των σχετικών με αυτή διοικητικών πράξεων, μόνον όσον αφορά τα εξωτερικά (τυπικά) στοιχεία της εγκυρότητάς τους όπως αυτά ορίζονται από την παρ. 8 του άρθρου 15, περί αποφάσεων, και την παρ. 1 του άρθρου 16, περί περιεχομένου και τύπου, του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας (ν. 2690/1999) ή άλλες ειδικότερες διατάξεις. Σε περίπτωση ακύρωσης των πράξεων αυτών μετά από την εκκαθάριση και την πληρωμή της δαπάνης, την ευθύνη φέρουν αποκλειστικά τα όργανα που τις εξέδωσαν, εφόσον ενήργησαν με δόλο ή βαρεία αμέλεια.
-
Εάν από τον έλεγχο των δικαιολογητικών προκύπτουν σοβαρές αμφιβολίες για την πραγματοποίηση της δαπάνης, ο προϊστάμενος οικονομικών υπηρεσιών δύναται να ζητήσει την άσκηση επιτόπιου ελέγχου, με έκθεσή του προς τη Διεύθυνση Συντονισμού και Ελέγχου Εφαρμογής Δημοσιολογιστικών Διατάξεων του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους. Η άσκηση του επιτόπιου ελέγχου ανατίθεται με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και αναστέλλει την πληρωμή των ελεγχόμενων δαπανών, εκτός αν δοθεί εντολή πληρωμής από τον δήμαρχο ή τον περιφερειάρχη με αιτιολογημένη απόφασή του. Η αρμοδιότητα του δημάρχου ή του περιφερειάρχη είναι μη μεταβιβάσιμη. Κατά τα λοιπά εφαρμόζονται οι ρυθμίσεις που διέπουν την άσκηση επιτόπιου ελέγχου στις δαπάνες του δημοσίου και των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης.